Życie człowieka zaczyna się w chwili poczęcia, gdy komórka jajowa jego matki łączy się z plemnikiem ojca. Od tego momentu w łonie kobiety rozwija się dziecko – z każdym tygodniem jest ono coraz większe i coraz bardziej gotowe na życie poza organizmem matki. Co dokładnie dzieje się na poszczególnych etapach ciąży? Opisujemy rozwój dziecka w łonie matki tydzień po tygodniu.
I trymestr ciąży
Pierwszy trymestr ciąży, trwający od 1. do 12. tygodni po zapłodnieniu, to czas intensywnych zmian. Choć brzuch mamy nie jest jeszcze widocznie powiększony, a kobieta nie czuje ruchów malucha, ten bardzo szybko rośnie w jej wnętrzu.
1. tydzień ciąży – zapłodnienie i początek życia
W 1. tygodniu ciąży, który rozpoczyna się do 48 godzin po owulacji, plemnik łączy się z jajeczkiem w jajowodzie kobiety. Zapłodniona komórka – czyli już maleńkie dziecko! – zaczyna się intensywnie dzielić, a następnie wędruje jajowodem w stronę macicy, gdzie po kilku dniach zagnieździ się w błonie śluzowej.
2. tydzień ciąży –zagnieżdżenie się dziecka w macicy
Rozpoczyna się budowa łożyska, które wkrótce połączy dziecko z organizmem matki. Wokół zarodka powstają też pierwsze błony płodowe, które stworzą bezpieczne środowisko do dalszego rozwoju malucha. Wyodrębniają się wyspecjalizowane komórki narządów i układów wewnętrznych.
3. tydzień ciąży – tworzą się podstawy organizmu
W 3. tygodniu ciąży dziecko ma już trzy warstwy komórek, z których powstaną tkanki i narządy. Kształtuje się cewa nerwowa, zalążek układu nerwowego i mózgu. Mózg zaczyna dzielić się na trzy główne części: przodomózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie. 3. tydzień po zapłodnieniu to moment, w którym rozpoczyna się niezwykle złożony proces tworzenia poszczególnych elementów ciała rozwijającego się człowieka.
4. tydzień ciąży – pierwsze bicie serca
Pod koniec 4. tygodnia życia płodowego dziecko mierzy zaledwie kilka milimetrów, ale tempo jego rozwoju jest bardzo szybkie. W ciele malucha formuje się struktura serca, która zaczyna wykonywać pierwsze rytmiczne skurcze. Równolegle pojawiają się zawiązki głowy, oczu i kończyn oraz elementy układu krążenia. Rozwijają się jelita, przysadka mózgowa, kości, mózg i mięśnie. Worek owodniowy z płynem ochrania dziecko.
5. tydzień ciąży – rozwój układu krążenia i mózgu
Każdy kolejny dzień przynosi następne zmiany. W 5. tygodniu ciąży ciało dziecka ma około 2-3 mm długości, a jego serce bije regularnie. Zaczyna się kształtować twarz: pojawiają się zalążki oczu, nosa i uszu maluszka. Kształtują się nadgarstki i dłonie. Formuje się szkielet, rozwijają się też oskrzela i nerki.
6. tydzień ciąży – pierwsze ruchy
W 6. tygodniu ciąży na USG widać już wyraźnie głowę i tułów dziecka, a także zawiązki jego rąk oraz nóg. Serce malucha bije z częstotliwością ponad 100 uderzeń na minutę, układ nerwowy zaczyna przekazywać impulsy. Dziecko może już odczuwać ból. Pojawiają się pierwsze mikroruchy. Zaczyna się produkcja moczu przez śródnercza. Rozwijają się powieki i nos.
7. tydzień ciąży – rozwój narządów wewnętrznych
W 7. tygodniu ciąży rozwijają się żołądek, nerki, wątroba i płuca dziecka. Przy użyciu „Dopplera” można już wyraźnie usłyszeć jego pracujące serce. Tworzą się palce dłoni i stóp oraz ło
8. tydzień ciąży – dziecko coraz więcej się rusza
W 8. tygodniu życia płodowego dziecko ma już wyraźne rysy twarzy, a jego oczy wykształcają rogówkę, siatkówkę, soczewkę i tęczówkę. Tworzy się ucho środkowe. Rozwijają się mięśnie oraz stawy, dzięki czemu ruchy malucha stają się coraz bardziej złożone. Nadal rozwijają się płuca, nerki oraz wątroba.
9. tydzień ciaży – dziecko rośnie i nabiera sił
Sylwetka maleństwa w dziewiątym tygodniu życia płodowego wyraźnie się prostuje, a jego głowa zaczyna się unosić. Widać już szyję i wyraźnie zarysowane kończyny. Serce malucha bije rytmicznie, a jego układ nerwowy staje się coraz bardziej aktywny, co świadczy o tym, że dziecko zaczyna odbierać bodźce z zewnątrz. Pod dziąsłami rozwijają się już maleńkie zawiązki zębów, a skórę pokrywają pierwsze włosy.
10. tydzień ciąży – czas wzmożonej aktywności
Dziecko w 10. tygodniu ciąży mierzy już ok. 3-4 cm. Zaczyna poruszać rękami i nogami, choć z uwagi na niewielkie rozmiary malucha mama jeszcze nie czuje jego ruchów. Maluszek kopie, przeciąga się, ssie kciuk i zaciska piąstki, Tworzą się jego paznokcie u rąk i nóg oraz niepowtarzalne odciski palców. Wykształcają się też narządy płciowe dziecka.
11. tydzień ciąży – rozwój układu nerwowego dziecka
W 11. tygodniu ciąży powstają liczne połączenia nerwowe, które z czasem pozwolą odbierać i przetwarzać bodźce. Coraz bardziej dojrzewa także układ mięśniowy. To etap, w którym widać, jak intensywnie dojrzewa cały układ nerwowy maleńkiego człowieka. Ramiona i nogi dziecka wydłużają się, a postawa staje się coraz mniej zwinięta. Dziecko ćwiczy oddychanie, połykając płyn owodniowy. Zaczyna otwierać i zamykać oczy i usta.
12. tydzień ciąży – w pełni ukształtowany mały człowiek
Dziecko ma już wszystkie narządy, wyraźne rysy twarzy, a nawet linie papilarne. Od tego momentu można też stwierdzić na USG, czy maluch jest chłopcem, czy dziewczynką. Tworzą się struny głosowe, a uszy pozwalają dziecku odbierać bodźce dźwiękowe z otoczenia.
13. tydzień ciąży – koniec I trymestru
W 13. tygodniu ciąży ciało dziecka ma około 7-8 centymetrów długości i waży około 20 gramów. Twarz malucha jest już w pełni ukształtowana. Można dostrzec oczy, nos i usta, a na głowie zaczynają wyrastać pierwsze włoski. Dziecko potrafi poruszać rękami i nogami, otwiera usta i reaguje na dotyk. Unosi głowę znad klatki piersiowej, może mrużyć oczy i marszczyć brwi. Kończy się pierwszy trymestr ciąży, a zaczyna drugi.
Rozwój dziecka w II trymestrze ciąży
Drugi trymestr to czas, w którym życie pod sercem mamy staje się coraz bardziej zauważalne. Dziecko jest coraz większe, kobieta zaczyna też wyraźnie odczuwać jego ruchy.
14. tydzień ciąży – pierwszy uśmiech
W czternastym tygodniu życia płodowego na twarzy dziecka można zauważyć kości policzkowe i pierwszy uśmiech. Codziennie w mózgu malucha tworzą się nowe komórki nerwowe.Tarczyca zaczyna wydzielać hormony. Głowa coraz mniej dominuje nad tułowiem.
15. tydzień ciąży – ćwiczenie ssania i połykania
W 15. tygodniu życia płodowego funkcjonują już wszystkie narządy dziecka, a jego szkielet zaczyna kostnieć. Maluszek dużo się rusza i uczy się oddychać. Można zaobserwować ruchy oddechowe. Dziecko ćwiczy też odruch ssania i połykania. Dzięki tym ćwiczeniom od razu po porodzie zacznie pić mleko mamy!
16. tydzień ciąży – dziecko słyszy i może mieć czkawkę
Gdy minie 16 tygodni od poczęcia, dziecko ma już wielkość około 11,5 centymetra. Na jego skórze zaczynają pojawiać się gruczoły potowe. Dziecko słyszy już dźwięki spoza brzucha mamy. Gdy za szybko napije się płynu owodniowego, może też mieć czkawkę.
17. tydzień ciąży – maluch rozróżnia światło i ciemność
Siatkówki oczu dziecka stają się coraz bardziej wrażliwe na światło, dlatego maluch może odwracać się od źródła intensywnej jasności. Narządy płciowe są już w pełni uformowane. Tworzą się oskrzeliki, a serce uderza 110-160 razy na minutę. Skórę pokrywa tłusta substancja ochronna zwana werniksem. Dalej rozwijają się zmysły.
18. tydzień ciąży – dziecko rozpoznaje głos matki
Około 18. tygodnia ciąży mama może po raz pierwszy poczuć subtelne poruszenia, które z czasem staną się wyraźniejsze. To znak, że maleństwo jest aktywne i czuje się dobrze. Zmysły stopniowo dojrzewają: dziecko słyszy bicie serca mamy, jej głos i dźwięki z otoczenia.
19. dzień ciąży – wykształcają się włosy i brwi
W 19. tygodniu ciąży układ pokarmowy jest już zamknięty w powłokach brzusznych. Formują się paznokcie maluszka. Na główce dziecka pojawiają się włosy, a nad oczami brwi. Trwa rozwój układu odpornościowego. Dziecko ma wielkość około 19 cm.
20. tydzień ciąży – intensywny wzrost
Szpik kostny dziecka rozpoczyna produkcję krwinek. Maluch rozpoznaje dźwięki dochodzące z zewnątrz. Zaczyna intensywniej przybierać na wadze. Pojawia się tkanka tłuszczowa. Gałki oczne dziecka stają się bardziej wrażliwe na światło.
21. tydzień ciąży – widać już rysy twarzy
W 21. tygodniu ciąży twarz dziecka jest już dobrze uformowana. Na trójwymiarowym zdjęciu z USG można już nawet dopatrzeć się podobieństwa do rodziców. Skóra staje się mniej przezroczysta. Maluch rozwija dotyk, chwytając pępowinę.
22. tydzień ciąży – mama czuje i widzi ruchy dziecka
Bicie serca maluszka można w 22. tygodniu ciąży usłyszeć już przez zwykły stetoskop. Naczynia krwionośne w płucach dziecka nadal przygotowują się do oddychania po urodzeniu. Mama odczuwa i widzi ruchy bobasa.
23. tydzień ciąży – dziecko ma już 35 cm długości
Skóra dziecka zaczyna produkować barwnik i jest lekko pomarszczona z powodu wodnego środowiska. Ciało staje się symetryczne i wyprostowane. Dziecko śpi do 20 godzin na dobę, a gdy jest obudzone, dynamicznie się rusza. Długość jego ciała to około 35 cm.
24. tydzień ciąży – zwiększa się ilość komórek nerwowych
W 24. tygodniu ciąży, a więc na początku 6. miesiąca życia płodowego, znacznie zwiększa się ilość komórek nerwowych i ich połączeń. W płucach rozwijają się oskrzeliki. Dziecku dalej rosną włosy i paznokcie. Dojrzewają narządy wewnętrzne.
25. tydzień ciąży – intensywny rozwój mózgu
Skóra 25. tygodniowego malucha staje się gładka i różowa. Na twarzy dziecka są już wyraźnie widoczne rzęsy i brwi, widać też kolor włosów. Intensywnie rozwija się mózg malca, a jego nozdrza, które do tej pory były zatkane, oczyszczają się.
26. tydzień ciąży – zanika meszek płodowy
W 26. tygodniu życia dziecka rozwija się charakterystyczne pofałdowanie powierzchni mózgu. Można już rozpoznać sześć warstw kory mózgowej. Zanika meszek płodowy pokrywający dotychczas ciało dziecka, a u chłopców jądra schodzą do moszny.
27. tydzień ciąży – dziecko otwiera oczy
Gdy maluch żyje w ciele matki już od 27 tygodni, zaczyna otwierać oczy i rozglądać się dookoła. Często wodzi wzrokiem za źródłami światła, które przenika częściowo przez powłoki brzuszne i łożysko. Dziecko ma wielkość 39 cm. Kończy się drugi trymestr ciąży.
III trymestr ciąży – rozwój dziecka
Ostatni etap ciąży to czas, kiedy maluch najintensywniej rośnie i odbiera już dużo bodźców zewnętrznych. Pod koniec trzeciego trymestru dziecko ustawia się w pozycji do porodu – gdy nadejdzie czas, wyrusza w podróż na zewnętrzny świat.
28. tydzień ciąży – gromadzenie tkanki tłuszczowej
W 28. tygodniu życia płodowego maluch waży już około 1 kilograma, a jego ciało zaczyna nabierać bardziej zaokrąglonych kształtów dzięki odkładaniu tkanki tłuszczowej, która będzie chronić je po narodzinach. W tym czasie mózg dziecka intensywnie dojrzewa. Pojawiają się bruzdy i zwoje mózgowe, a układ nerwowy zaczyna kontrolować temperaturę ciała.
29. tydzień ciąży – dalszy rozwój układu nerwowego
Tworzą się biliony połączeń między różnymi częściami kory mózgowej, mózgiem i obwodem ciała. Układ nerwowy koordynuje ruchy ciała i pracę wszystkich narządów. Dziecko waży od 1200 do 1400 g, a jego ciało ma około 40 cm długości.
30. tydzień ciąży – dziecko obraca głowę
W 30. tygodniu życia dziecko potrafi już obracać główkę na boki. Jego skóra staje się miękka i gładka. Układ pokarmowy jest już w pełni sprawny, a ośrodek w mózgu zwany podwzgórzem wpływa na regulację temperatury ciała.
31. tydzień ciąży – dziecko reaguje na muzykę
W 31. tygodniu ciąży dziecko potrafi już otwierać i zamykać oczy, reagować na zmiany światła oraz rozpoznawać dźwięki z otoczenia. Jego zmysł słuchu jest bardzo rozwinięty. Maluch potrafi odróżnić głos mamy od innych głosów, reaguje na muzykę i rytmiczne dźwięki. W tym okresie coraz wyraźniej kształtuje się rytm snu oraz czuwania.
32. tydzień ciąży – przygotowanie do pierwszego oddechu
Płuca malucha dojrzewają do samodzielnego oddychania po porodzie. Paznokcie dorastają już do końca palców. Pod skórą wciąż gromadzi się tłuszcz, dzięki czemu skóra malucha jest coraz bardziej różowa i gładka.
33. tydzień ciąży – bobas ćwiczy czynności życiowe
W 33. tygodniu ciąży układ odpornościowy malucha wzmacnia się dzięki przeciwciałom przekazywanym przez mamę przez łożysko. Dziecko ćwiczy połykanie, ssanie i oddychanie, wykonując regularne ruchy klatki piersiowej. Jego skóra staje się gładsza i jaśniejsza, a włosy, brwi oraz rzęsy są już bardzo dobrze widoczne.
34. tydzień ciąży – pojawia się odruch źreniczny
Średnica źrenicy malucha maleje wraz ze wzrostem intensywności światła. Maluch obraca się głową w dół, szykując się powoli do porodu. W takiej pozycji ruchy łokci czy stóp są bardzo mocno odczuwane przez mamę
35. tydzień ciąży – zanika meszek płodowy
W 35 tygodniu od poczęcia zanika meszek płodowy i woskowata maź, która pokrywała dotychczas skórę dziecka. Substancje te są wydalane do płynu owodniowego. Dziecko połyka je, aby po porodzie wydalić w postaci tzw. smółki. Dziecko ma wielkość 48 cm.
36. tydzień ciąży – dłonie potrafią mocno chwycić za palec
W 36 tygodniu życia dziecka wszystkie organy są już w pełni rozwinięte i gotowe do funkcjonowania poza organizmem matki. Całkowicie ukształtowane dłonie mogą już w przypadku wcześniejszego porodu mocno zacisnąć się np. na palcu rodzica.
37. tydzień ciąży – dziecko szykuje się do porodu
To ostatni etap przed spotkaniem z rodzicami. W 37. tygodniu ciąży dziecko zajmuje już prawie całą przestrzeń macicy, dlatego jego ruchy są spokojniejsze, ale nadal dobrze wyczuwalne. Maluch przyjmuje pozycję głową w dół – to tzw. ułożenie podłużne, optymalne do porodu.
38. tydzień ciąży – noworodek czeka na spotkanie z rodzicami
Ciąża jest już donoszona, a dziecko wygląda zupełnie jak noworodek. Jest w pełni gotowe do życia poza organizmem mamy. Przybiera postawę embrionalną, podkulając nogi pod siebie. W łożysku zmniejsza się ilość płynu owodniowego.
39. tydzień ciąży – waga urodzeniowa
W 39. tygodniu ciąży dziecko waży zazwyczaj od 3 do 3,5 kilograma (to też prawidłowa waga urodzeniowa) i mierzy około 50 centymetrów. Jego organizm jest w pełni gotowy do życia poza łonem mamy. Serce bije mocno i regularnie, układ nerwowy koordynuje ruchy i oddech, a wszystkie zmysły są sprawne. Maluch reaguje na głos rodziców i ma dobrze rozwinięty odruch ssania.
40. tydzień ciąży – koniec oczekiwania
W 40. tygodniu życia ciało dziecka jest w pełni zaokrąglone, a jego skóra gładka i różowa. W brzuchu mamy jest już coraz mniej miejsca, dlatego maluszek porusza się nieco mniej, ale pozostaje aktywny. W tym momencie wszystko jest już gotowe do cudu narodzin i choć bywa, że poród nastąpi jeszcze nieco później, średnio dziecko rodzi się właśnie w 40. tygodniu ciąży.To, co zaczęło się od jednej małej komórki, stało się pełnią życia jedynego w swoim rodzaju człowieka. Każde życie zasługuje na ochronę od samego początku, a każde serce, które zaczęło bić, ma prawo bić dalej. Nie wolno nam być obojętnymi wobec tych, którzy nie mogą mówić własnym głosem!
Ratując życie dzieci, ratujemy naszą wspólną przyszłość.
Tekst: red.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz