Aborcja w Niemczech jest czynem karalnym. Z wyjątkami

 W Niemczech przerwanie ciąży jest czynem karalnym, ale w niektórych przypadkach państwo odstępuje od ścigania i wymierzania kary

Aborcja jest w Niemczech czynem karalnym, ale w kilku przypadkach państwo odstępuje od wymierzania kary. 

Przepisy te reguluje paragraf 218a niemieckiego Kodeksu karnego. Zgodnie z nimi aborcja nie podlega karze, jeśli nastąpi w ciągu pierwszych dwunastu tygodni ciąży, a kobieta skorzysta wcześniej z konsultacji w specjalnej poradni. Usunięcie ciąży nie jest przestępstwem również wtedy, kiedy istnieją przesłanki medyczne lub jeśli ciąża jest wynikiem przestępstwa.

Wskazanie medyczne zachodzi wtedy, gdy ciąża stwarza zagrożenie dla życia kobiety lub grozi poważnym pogorszeniem jej stanu fizycznego albo psychicznego. W takim przypadku przerwanie ciąży pozostaje niekaralne również po 14. tygodniu ciąży. 

Wskazanie kryminologiczne występuje wtedy, gdy ciąża jest skutkiem przestępstwa na tle seksualnym, na przykład gwałtu. W takim przypadku zabieg jest niekaralny, jeśli zostanie przeprowadzony w ciągu dwunastu tygodni od poczęcia.

Obowiązkowa konsultacja

Jeżeli kobieta zajdzie w niechcianą ciążę i chce ją usunąć, musi co najmniej trzy dni przed zabiegiem odbyć konsultację w państwowo uznanej poradni. W Niemczech są to tzw. poradnie ds. konfliktu w ciąży.Kobieta musi przedstawić lekarzowi wykonującemu zabieg zaświadczenie potwierdzające odbycie takich konsultacji. Zabieg musi zostać przeprowadzony przez lekarza w ciągu dwunastu tygodni od poczęcia. Zabiegu nie może przeprowadzić ta sama osoba, która prowadziła konsultację.

Poradnictwo w konflikcie ciążowym

Rozmowa w poradni ds. konfliktu w ciąży powinna być neutralna i opierać się na odpowiedzialności kobiety ciężarnej. Jej celem jest wsparcie i okazanie zrozumienia, a nie pouczanie czy wywieranie presji – informuje niemieckie ministerstwo ds. rodziny.

„Poradnictwo służy ochronie nienarodzonego życia. Powinno zachęcać do kontynuowania ciąży oraz pokazywać perspektywy życia z dzieckiem” – czytamy. Poradnia może również przekazać informacje o wsparciu finansowym, możliwościach opieki nad dzieckiem, oddaniu dziecka do adopcji czy porodzie anonimowym. Z drugiej strony kobieta może otrzymać także informacje o placówkach wykonujących zabiegi przerwania ciąży oraz o stosowanych metodach.

Poradnictwo jest bezpłatne. Doradcy są zobowiązani do zachowania tajemnicy zawodowej. Na życzenie konsultacja może odbyć się anonimowo.

Dodatkowe przypadki niekaralności kobiety

Niemcy przewidzieli w prawie także inne przypadki niekaralności za aborcję. Dotyczą one jednak tylko kobiety. Lekarze oraz inne osoby uczestniczące mogą ponosić odpowiedzialność karną.

Kobieta nie podlega karze, jeśli przerwanie ciąży po obowiązkowej konsultacji zostało przeprowadzone przez lekarza, a od poczęcia nie minęły więcej niż 22 tygodnie.

Sąd może też odstąpić od ukarania kobiety, jeśli w momencie zabiegu znajdowała się ona w „szczególnie trudnym położeniu”.

Gdzie wykonywane są zabiegi?

Na swojej stronie internetowej Ministerstwo Edukacji, Rodziny, Seniorów, Kobiet i Młodzieży (BMBFSFJ) publikuje link do strony Familienplanung.de, która gromadzi adresy lekarzy i klinik wykonujących zabieg przerwania ciąży. Są tam dane kontaktowe oraz informacje o sposobie przeprowadzenia zabiegu i językach, w których można się porozumieć z personelem.

Nie oznacza to jednak, że lista jest kompletna. Mogą jeszcze istnieć inne placówki, a poradnia udzielająca konsultacji może poinformować o gabinetach w okolicy.

Kto pokrywa koszty zabiegu?

W przypadku wskazań medycznych lub kryminologicznych koszty zabiegu dla osób objętych ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym pokrywa kasa chorych. W przypadku prywatnego ubezpieczenia kasy chorych refundują koszty zazwyczaj jedynie przy wskazaniach medycznych. W przypadku wskazań kryminologicznych zależy to od ubezpieczyciela.

W innych przypadkach przerwania ciąży – po obowiązkowej konsultacji w poradni – koszty zabiegu zwykle nie są pokrywane przez kasę chorych. Ubezpieczenie zdrowotne finansuje jednak opiekę lekarską przed zabiegiem i po zabiegu oraz leczenie ewentualnych powikłań. Zwrot kosztów samego zabiegu jest możliwy jedynie wtedy, gdy kobieta znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. 

Ochrona przed tzw. nękaniem na chodniku

Niemcy mają też przepisy, które chronią kobietę przed „nękaniem na chodniku”. Ustawa o konflikcie ciążowym zakazuje nękania kobiet przed poradniami oraz placówkami wykonującymi zabiegi przerwania ciąży.

Według danych niemieckiego Urzędu Statystycznego w 2025 roku przeprowadzono w Niemczech 105 710 aborcji. To o 0,7 proc. mniej niż rok wcześniej. W ponad 96 proc. przypadków (101 685) podstawą prawną była obowiązkowa konsultacja. W 3940 przypadkach podstawą prawną było wskazówki medyczne, a w 85 popełnienie przestępstwa.

Kary, które przewiduje niemiecki Kodeks karny za przerwanie ciąży (paragraf 218), wahają się od kary grzywny do pięciu lat pozbawienia wolności. Samej ciężarnej grozi kara pozbawienia wolności do jednego roku lub grzywna.