2026/08/11

Zaćmienie Słońca w Polsce. Gdzie i jak bezpiecznie obserwować to zjawisko

 Już jutro, czyli w środę 12 sierpnia nastąpi całkowite zaćmienie Słońca. Zjawisko będą mogli podziwiać mieszkańcy niektórych krajów Europy. W Polsce wystąpi za to częściowe zaćmienie, które z pewnością zapewni amatorom astronomii wyjątkowe widoki. Kiedy obserwować to zjawisko i jak robić to bezpiecznie?                                                                  Całkowite zaćmienie Słońca to jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk astronomicznych. W tym roku, 12 sierpnia, jego pas przebiegnie stosunkowo blisko Polski. Wyjątkowy spektakl będzie można zobaczyć w niektórych krajach Europy, konkretnie na Islandii, w Hiszpanii czy na maleńkim skrawku Portugalii.

W Reykjaviku, stolicy Islandii, całkowite zaćmienie nastąpi około godziny 17.48 czasu lokalnego i potrwa minutę. Wysokość Słońca nad horyzontem wyniesie 25 stopni. W Hiszpanii do zaćmienia dojdzie około godz. 20.30 czasu lokalnego. Zjawisko będzie widoczne w północno-wschodniej części kraju.W Polsce tegoroczne zaćmienie będzie widoczne jako częściowe. Maksymalna faza w naszym kraju osiągnie 88 procent w Kotlinie Kłodzkiej. Zjawisko będzie spektakularne także na Mazurach, gdzie faza wyniesie 85 procent. W Warszawie będzie to około 79 procent. Na wschód od linii Olsztyn-Łódź-Opole faza maksymalna nastąpi już po zachodzie Słońca. Najgorsza sytuacja wystąpi w Bieszczadach, gdzie uda się zobaczyć tylko 42 procent zasłoniętej tarczy.Więcej szczegółów na temat przebiegu częściowego zaćmienia w Polsce udzielił popularyzator astronomii Karol Wójcicki, autor profilu "Z głową w gwiazdach" w mediach społecznościowych. Stwierdził, że nadchodzące widowisko będzie najciekawsze od 27 lat."Nadciągające zaćmienie Słońca - podobnie jak zaćmienie z 1999 roku - będzie wynikiem przebiegającego przez kontynentalną część Europy zaćmienia całkowitego. Cień Księżyca pomknie przez Islandię, Atlantyk i Hiszpanię, z tego powodu u nas zjawisko będzie miało charakter wyłącznie częściowy, ale za to bardzo spektakularny" - napisał Wójcicki.

Popularyzator astronomii opisał, że w zależności od rejonu kraju spektakl rozpocznie się między godziną 19.11 a 19.18. Słońce będzie już wtedy nisko nad północno-zachodnim horyzontem i będzie szybko zbliżać się do zachodu. W zależności od miejsca obserwacji moment maksymalnej fazy nastąpi kilka minut przed zachodem Słońca lub tuż po nim.

Gdzie i jak obserwować częściowe zaćmienie Słońca

Wójcicki doradził, gdzie będzie najlepiej obserwować zaćmienie. "Zadbaj o miejsce obserwacji z maksymalnie odsłoniętym horyzontem. Unikaj okolic budynków i drzew. Wybierz rozległą łąkę, skraj pola, jeziora lub pojedź nad morze. Dobrym pomysłem jest wejście na nieduże wzniesienie" - napisał.Doktor inżynier Paweł Janowski przypomniał zaś, że zjawisk astronomicznych z udziałem Słońca nie można oglądać gołym okiem.

- Jeżeli choć niewielki fragment tarczy słonecznej pozostaje widoczny, musimy korzystać z odpowiednich filtrów. Patrzenie na Słońce bez zabezpieczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki. To tak, jakbyśmy za pomocą lupy skupiali światło dokładnie na własnym oku. Skutki mogą być nieodwracalne - podkreślił popularyzator nauki z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, cytowany w informacji przesłanej przez uczelnię. Jak dodał, bezpiecznym rozwiązaniem są certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień, wyposażone w filtry spełniające normę ISO 12312-2, przepuszczające jedynie niewielki ułamek światła słonecznego.

Tak można bezpiecznie podziwiać zaćmienie Słońca

Do obserwacji zaćmienia nie potrzeba jednak drogiego sprzętu. W ocenie badacza najprostszym rozwiązaniem są specjalne okulary astronomiczne. Wystarczą również lornetki lub teleskopy wyposażone w odpowiednie filtry słoneczne. Jest jeszcze jedna metoda - projekcyjna. - Nie musimy nawet patrzeć bezpośrednio na Słońce. Możemy rzutować jego obraz na kartkę papieru i obserwować zmieniający się kształt tarczy - wyjaśnił Janowski.Naturalny projektor tworzą również przerwy między liśćmi drzew. Jak mówił ekspert, podczas częściowego zaćmienia na chodnikach czy ścianach pojawiają się setki małych sierpów, będących obrazami przysłoniętego Słońca. - Należy natomiast unikać sposobów obserwacji, które przez lata obrosły mitami. Płyty CD, przydymione szkło, okulary przeciwsłoneczne czy klisze fotograficzne nie zapewniają wystarczającej ochrony. To metody, które mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa. Oko nie odczuwa bólu podczas uszkadzania siatkówki, dlatego ryzyko jest szczególnie duże - zaznaczył ekspert.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz