Nowe normy ciśnienia tętniczego. Już nie 120/80

 

Przez lata nauczano nas, że prawidłowe ciśnienie tętnicze powinno wynosić dokładnie120/80 mmHg. Wynik ten był traktowany jako złoty standard i ostateczna gwarancja zdrowego układu krążenia. Najnowsze wytyczne kardiologiczne wprowadzają jednak pewne zmiany. Ujawniają, że normy są znacznie bardziej złożone, przede wszystkim zależą od wieku, a wynik, który dotąd uważano za "całkiem niezły", może wcale taki nie być.

W powszechnej świadomości pacjentów wartość 120/80 mmHg utrwaliła się jako wyznacznik doskonałego zdrowia. Chociaż dla zdrowych młodych dorosłych wciąż pozostaje to wynik optymalny, współczesna kardiologia stanowczo odeszła od sztywnego, uniwersalnego dla wszystkich standardu. Eksperci z Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) zauważyli, że podejście do ciśnienia należy zindywidualizować.

W medycynie powoli przestaje funkcjonować pojęcie jednej, wąskiej normy odpowiedniej dla każdego organizmu. O ile kiedyś dążono, by za wszelką cenę sprowadzić pacjenta do uznawanej za najlepszą wartości 120/80, dziś wiemy, że ogólny stan zdrowia, ewentualne choroby współistniejące i przede wszystkim – rocznik w dowodzie osobistym – mają ogromne znaczenie.

130/80 mmHg – to nie jest "prawie idealne ciśnienie"Najważniejszą zmianą w nowych wytycznych z 2024 roku jest wyodrębnienie nowej kategorii diagnostycznej: "podwyższonego ciśnienia tętniczego". Obejmuje ona wartości skurczowe na poziomie 120–139 mmHg oraz rozkurczowe na poziomie 70–89 mmHg. To oznacza, że wynik w okolicach 130/80, dotychczas często bagatelizowany, powinien zwrócić uwagę pacjenta.

Według specjalistów już ciśnienie rzędu 130/80 mmHg znacząco zwiększa ryzyko groźnych powikłań. 

Wczesne wykrycie podwyższonego ciśnienia pozwala na wczesne wykrycie i zatrzymanie rozwoju choroby, często bazując jedynie na zmianie nawyków: zdrowszym jedzeniu, większej ilości ruchu. Celem dla większości pacjentów jest więc dziś utrzymanie ciśnienia skurczowego w widełkach 120-129 mmHg. Chodzi o to, by zmniejszyć ryzyko groźnych powikłań nadciśnienia, takich jak zawał czy udar.Normy ciśnienia według wieku

Jednym z najważniejszych aspektów nowych zaleceń jest wyraźne zróżnicowanie dopuszczalnych norm ze względu na wiek pacjenta. Podczas gdy u noworodków prawidłowe ciśnienie skurczowe wynosi 60-95 mmHg, to u osób dorosłych (18-65 lat) idealne normy kształtują się na poziomie 120-129 / 70-79 mmHg. Wyniki od 130 do 139 / 85-89 mmHg kwalifikuje się u nich jako tzw. "wysokie prawidłowe ciśnienie", które wymaga ostrożności.

W przypadku seniorów sytuacja się zmienia. Upływający czas sprawia, że tętnice tracą swoją naturalną elastyczność i sztywnieją, przez co fizjologicznie wymuszają nieco wyższe wartości ciśnienia, aby optymalnie dotlenić narządy wewnętrzne. Z tego względu docelowe ciśnienie u pacjentów w wieku 65-80 lat celowo "podnosi się" do przedziału 130–139 / 70–79 mmHg. Dla najstarszych pacjentów, po 80. roku życia, współczesna kardiologia jest jeszcze łagodniejsza – w trosce o ich komfort dopuszcza się ciśnienie skurczowe sięgające nawet 149 mmHg.