Plac Syntagma w Atenach. W tle budynek parlamentu. Fot. Alkis Konstantinidis/PAP
Największą niewiadomą przed niedzielnym referendum w Grecji nie jest jego wynik lecz to, czy w ogóle do niego dojdzie.
Korespondencja z Aten
Grecy najwyraźniej przyzwyczaili się do tygodnia bez banków i z limitami wypłat w bankomatach. W Atenach niewielkie kolejki ustawiają się tylko rano, potem nikną. Ludzie zaczynają żartować, pokazując sobie plik trzech dwudziestek euro, że już zdążyli wypłacić swoją dzienną dolę.
Rząd postanowił zamknąć na tydzień banki wprowadzić ograniczenia w wypłatach, by zapobiec ucieczce kapitału. Greckie banki mają potężną lukę między depozytami i kredytami, którą finansują tylko dzięki kroplówce z Europejskiego Banku Centralnego. 90 mld ratunkowej linii kredytowej (ELA) i innych funduszy wspólnego mechanizmu bankowego pozwala bankom trwać, ale jeśli ta kroplówka zostanie odcięta, system bankowy zawali się jak domek z kart.
– Na tydzień została zamrożona cała gospodarka – mówi Eleni Panagiotarea z ateńskiego think tanku Eliamep. – Ludzie i firmy wstrzymują się z inwestycjami, bo nie mają dostępu do pieniędzy i nie wiedzą co dalej.
– Na tydzień została zamrożona cała gospodarka – mówi Eleni Panagiotarea z ateńskiego think tanku Eliamep. – Ludzie i firmy wstrzymują się z inwestycjami, bo nie mają dostępu do pieniędzy i nie wiedzą co dalej.
Co dalej, to pytanie, które zadają sobie tutaj wszyscy. Ogłoszone ad hoc niedzielne referendum odbija się czkawką rządowi Aleksisa Tsiprasa. Referendum miało być ostrą zagrywką negocjacyjną wobec negocjatorów ze strony Komisji Europejskiej EBC i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, by wymusić na nich ustępstwa co do reform w Grecji. Ale Tsipras – idąc zapewne za radą swego ministra finansów, Yanisa Warufakisa, specjalisty od teorii gier – najwyraźniej przelicytował. Europejscy partnerzy uznali, że negocjacje dobiegły końca. Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk powiedział nawet „game over”. Wszyscy powtarzają, że do negocjacji można wrócić, ale dopiero po referendum.
I tu zaczyna się problem, a raczej cały koszyk problemów. Po pierwsze, pytanie w referendum dotyczy propozycji MFW, EBC i Komisji Europejskiej z 25 czerwca. Tyle że, jak powtarzają wszyscy politycy ze strefy euro, owa propozycja jest nieaktualna, bo została przez rząd Tsiprasa odrzucona. Grecki rząd nawołuje do głosowania na "nie" i trzeba przyznać, że owa kampania nabiera tempa – w całej stolicy widać plakaty, rozdawane są ulotki i krążą ludzie z megafonami, nawołując do "Oxi" - czyli "nie" w niedzielnym referendum. Problem w tym, że rząd nie wyjaśnia, co stanie się, jeśli wygrają przeciwnicy unijnego pakietu ratunkowego. Zdaniem Tsiprasa, będzie to wzmocnienie pozycji negocjacyjnej, ale nie wyjście z eurolandu. Zdaniem części unijnych polityków – będzie to decyzja o Grexicie. Z sondaży wynika, że zwolennicy "tak" i "nie" idą prawie łeb w łeb (52 proc. na "nie", 48 proc. na "tak") – ale przeciwników planu ratunkowego ubywa od kiedy mogą odczuć przedsmak prawdziwego Grexitu – czyli pozamykane banki i limity wypłat z bankomatów.
Nie jest pewne czy do referendum w ogóle dojdzie. Z przecieków z kręgów unijnych wynika, że Tsipras najchętniej by się z niego wycofał i wrócił z podkulonym ogonem do negocjacji. Ale prawna machina już poszła w ruch i nie da się jej łatwo zatrzymać. Jutro sprawą referendum ma się zająć grecki Trybunał Konstytucyjny. W środę zastrzeżenia zgłosiła Rada Europy – zdaniem tej instytucji referendum zwołano za szybko. Każdy plebiscyt wymaga co najmniej dwutygodniowej kampanii, a także wyznaczenia niezależnych obserwatorów. A przy tak szybkim, tygodniowym terminie to praktycznie niemożliwe.
Pewne wydaje się tylko jedno – jeśli Grecy w referendum opowiedzą się za unijnym pakietem ratunkowym i związanymi z nim reformami, rząd Tsiprasa poda się do dymisji.
Pewne wydaje się tylko jedno – jeśli Grecy w referendum opowiedzą się za unijnym pakietem ratunkowym i związanymi z nim reformami, rząd Tsiprasa poda się do dymisji.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz